 |
| Cover van de wandelgids 'Stiens' |
Winterwandeling naar en door Stiens
Het is vanmorgen rond het vriespunt als we vanuit huis vertrekken om de zogenoemde 'Cultuur-historische Dorpswandeling Stiens' te gaan lopen. Het is dan zwaar bewolkt en er waait een stevige ijskoude wind vanuit het oosten, dus deze wandeldag begint gevoelsmatig nogal koud. Gaandeweg deze dag breekt de zon wel door, en dan ziet het er allemaal iets vriendelijker uit, maar het blijft voelen als een ijskoude wandeldag. Het is en blijft droog, er ligt geen sneeuw meer op de weg, en de wegen en paden zijn niet meer glad, dus het is de ijzige wind die deze wandeldag het karakter geeft van een ware winterwandeling.
Cultuur-historisch wandelroute door Stiens
De wandelgids waarvan we de route vandaag bewandelen, is eind 2004 uitgegeven door de Vereniging Plaatselijk Belang Stiens, maar in de afgelopen jaren was het er nog nooit van gekomen om deze cultuur-historische dorpswandeling eens in zijn geheel te gaan lopen.
De wandelgids geeft twee gedetailleerde routekaartjes, namelijk die van de 3,5 kilometer lange etappe door het dorpscentrum, en van de 7 kilometer lange etappe door de (buiten)wijken van Stiens. Omdat we vanuit Feinsum beginnen te wandelen, en daar ook weer terugkomen, is de totale lengte van onze dagwandeling circa 2 + 3,5 + 7 + 2 = 14,5 kilometer.
De wandelkaarten vermelden op specifieke punten langs de route nummers, die verwijzen naar de teksten die de wandelaar op locatie informeren over de historisch en culturele betekenis van de plek waar je op dat moment staat. Elk nummer is behalve van een toelichtende tekst ook voorzien van één of meer mooie illustraties, vaak in de vorm van foto's.
Omdat de gids al ruim 21 jaar oud is, is sommige informatie uiteraard enigszins of geheel gedateerd, maar omdat we al tientallen jaren in Stiens & Feinsum hebben gewoond, en daardoor de omgeving en de veranderingen daarin kennen, is dat voor ons geen probleem.
Centrumwandeling
Om 10:00 uur vertrekken we vanuit huis, en wandelen we over de Holdingawei Feinsum uit, om dan over het fietspad langs de Brédyk naar Stiens te lopen, waar we bij het kunstwerk It Each fan Stiens de bebouwde kom binnenwandelen.
We vangen de centrumwandeling aan bij het voormalige woonhuis van Pieter Jelles Troelstra, vanwaar we de Hegebuorren op gaan in de richting van de voormalige Burmaniastate.
Ter hoogte van het kunstwerk De Skelp lopen we om woonzorgcentrum Skilhiem heen, om dan door de Skilwei recht op de De Poarte af te lopen.
Dan passeren we achtereen-volgens café-restaurant De Smallebrug en de voormalige Notariswoning aan onze rechterhand, de Sint-Vituskerk, het (inmiddels verplaatste) Oorlogsmonument, en het Sint-Vitushûs aan onze linkerzijde, waarna we op het centrumplein aankomen bij het voormalige Gemeentehuis van Leeuwarderadeel, waarin momenteel de Nije Skalm is gevestigd. In dit sociaal-cultureel dorpscentrum houden we onze koffiepauze in een warme en gezellige entourage van deze mooie ontmoetingsplek van Stiens.
Na deze koffiepauze zien we rechts in een gevel de Gevelsteen van Pyter Jurjens, en links aan de overzijde van de weg het voormalige Graanpakhuis aan de Langebuorren. Recht vóór ons zien we dan het Monument voor Pieter Jelles Troelstra.
Ter hoogte van de IJsbaan annex Sportveld volgen we de Uniawei, om dan ter hoogte van de vroegere Eerste Gereformeerde Kerk van Stiens bij het Gedenkteken voor Arjen Sevenster naar Korenmolen De Hoop te lopen.
Via het Mounepaed, de Uniawei en de Van Wyckelstrjitte komen we dan in het Waling Dijkstrapark, dat we doorkruisen, onder andere tweemaal een stukje langs de Stienzer Feart.
Vlakbij de vroegere Eerste Christelijke school te Stiens gaan we It Achterbosk op, de terp op die vroeger ook wel Wydrum werd genoemd.
Door de smalle Galge en It Kleaster komen we dan op de Kakewei, waar we langs de Doopsgezinde kerk De Fermanje lopen.
Langs het voormalige woonhuis van meester M.B. Hoogeveen (van de Leesplank) en de plek waar de Millennium Steen ligt, komt we op de Bûterhoek langs het Sint-Vitusplein. Vóór ons ligt het Kunstwerk van de vroegere Bibliotheek in het wegdek, en aan de overzijde van de Pyter Jurjensstrjitte zien we het niet zo opvallende kunstwerk 'Een Speling met Licht', van het voormalige cultureel centrum De Skalm.
Op de Lege Hearewei aangekomen, eindigt voor ons deze Centrumwandeling.
Wijkenwandeling
En aangekomen op die Lege Hearewei begint voor ons dan de Stienser Wijkenwandeling. Aan de noordzijde van Stiens gaan we het fiets-/wandelpad op langs de waterloop van De Wurge, en door het Stienzer Bosk.
Nu lopen we de Stienser wijk Aldlân binnen, en komen we na de oversteek van de Kletsefeart via het Tiltsjepaed langs de woning aan de Boeier, waarin we als gezin voorheen ruim twintig jaar hebben gewoond.
Op de kruising van het Skûtsje en de Helling passeren we het Kunstwerk Helling, en dan gaat het over het terrein van Alliade door naar Sportcomplex It Gryn met daar de kunstwerken van de Cirkels en de Betonblokken, waar we onze lunchpauze houden in de hal van het sportcomplex.
Aan de overzijde van het Spoorpaad zien we in de overgang van de Pyter Jurjensstrjitte naar de Lutskedyk rechts van ons het vroegere Stationskoffiehuis van Stiens, en links in de bocht het voormalige Stationsgebouw van Stiens.
Als we vanaf de Petterhústerdyk de Dobbe op gaan, worden we geattendeerd op de plek waar vroeger aan de voet van de terp Wydrum een grote dobbe heeft gelegen.
Na het doorlopen van de naar de vroegere theologen Wumkes en Huisman genoemde woonstraten arriveren we bij De Hege Stins, één van de kerkgebouwen van de Protestantse Gemeente te Stiens.
Op de Wythústerwei steken we de Stienzer Feart over, om aan de overzijde bij de Menno van Coehoornwei aangekomen, naar de westelijk gelegen Brédyk te lopen.
Op de Brédyk passeren we eerst de Kleine Molen, ook wel Binnema's Molen genoemd, en direct daarna de locatie van de voormalige Coöperatieve Zuivelfabriek van Stiens.
Bij de ovonde met de Uniawei aangekomen, eindigt de Wijken-wandeling, en dan blijven wij de parallelweg van de Brédyk volgen, om iets noordelijker over het bedrijventerrein Middelsee en over de Hege Hearewei weer terug te lopen naar Feinsum, waar we om 14:45 uur arriveren op deze nogal koude, maar inmiddels wel zonnige winterdag.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten