Zout van PG Stiens als Tsjerke fan 'e moanne

Zondag 8 februari 2026
 

De VituStins Cantorij zingt vandaag in De Hege Stins van Stiens

Stiens is Tsjerke fan 'e Moanne

Als we vanmorgen De Hege Stins in Stiens naderen, vallen - evenals vorige week - de omroeptechniekwagens op, die op het parkeerterrein van de kerk van onze Protestantse Gemeente te Stiens staan opgesteld.

In deze maand februari 2026  mogen wij als protestantse gemeente van Stiens namelijk de gastgemeente zijn voor het zondagochtend-tv-programma 'Tsjerke fan ‘e Moanne', van Omrop Fryslân .

Dit kan worden beschouwd als een prachtige kans om met z'n allen te laten zien waar we als kerkelijke gemeente voor willen gaan en op termijn voor staan. Deelname aan dit tv-programma sluit naadloos aan bij enkele van onze beoogde kernwaarden: 'gastvrijheid' en 'beste buren', waarmee onze gemeente een eerste stap probeert te zetten in wat we doen en laten. Door onze deuren open te zetten voor de Friese omroep, om hen in de gelegenheid te stellen onze zondagse vieringen in deze maand te registreren en uit te zenden, ontvangen wij niet alleen de bezoekers in de kerk, maar ook de vele mensen thuis die daar voor de buis met ons meevieren. Het herinnert ons er ook aan dat wij als gemeente geroepen zijn om open en gastvrij te zijn, voor elkaar, voor bezoekers en voor de vele kijkers en luisteraars die nu met ons verbonden zijn. 

Zout

We zien uit naar bijzondere en inspirerende diensten, waarin we samen geloven, vieren en groeien. Vieringen waarin ontmoeting centraal staat, waarin jong en oud zich allen welkom voelen, en waarin we laten zien dat traditie en vernieuwing hand in hand kunnen gaan. 

Vanmorgen is het thema van deze ochtendkerkdienst: 'Zout', hetgeen ook deze week weer is ontleend aan de bijbelse Bergrede van Jezus, die als een rode draad door de vier zondagen van februari 2026 van 'Tsjerke fan 'e moanne' loopt.   

De viering begint om 9.45 uur met een korte introductie, en de televisie-uitzending start even later om 10.00 uur. 

Na afloop van de uitzending hebben we als gemeente nog ruimte voor interne mededelingen, die specifiek voor onze eigen gemeente zijn bedoeld.

Voorganger van deze kerkdienst is domina Inge de Rouwe, lector is Hille de Haan, en muzikale medewerking wordt verleend door onze eigen VituStins Cantorij van Stiens, die voor en met ons zingt, zulks begeleid op de vleugel en op het kerkorgel door pianist-organist Han Giesing.

Jimme binne it sâlt fan 'e ierde

In de beide schriftlezingen staat het Zout ook centraal, zoals in het Oudtestamentische bijbelboek Levititus, waarin we lezen dat het zout - als teken van het verbond met God - niet mag ontbreken in elk graanoffer, en in het Nieuwtestamentische bijbelboek Mattéus, waarin we vervolgens lezen dat wij allen het zout van de aarde moeten zijn, zoals we als gelovigen ook het licht van de wereld zijn.

In haar Verkondiging wordt door domina De Rouwe uitleg gegeven bij de bijbelse betekenis van het zout (der aarde), vroeger en nu, voor de Joden van die tijd, en ook voor ons als christenen van heden ten dage.

Domina Inge de Rouwe daarover:

• Op zoek naar mensen zonder een groot ego, mensen die willen samenwerken, om het grote belang te kunnen dienen. Is dat niet hoopvol?
• De Bergrede is als het ware het Partijprogramma van het Koninkrijk der Hemelen.
• Wat zou Jezus van het programma van onze regering vinden?
• Onze kracht is dat wij het zout zijn
• Jezus gebruikte in zijn tijd altijd voorbeelden die tot de verbeelding spreken.
• Zout (sal), het witte goud, waaraan ons woord 'salaris' is ontleend.
• Jezus zegt tegen ons allen: "Jij bent het zout".
• Wij zijn dus als het ware 'het witte goud'; kostbaar in Gods ogen, smaakmakers die de wereld versterken, en medicijn tegen al het bederf in deze wereld.

Als wij onze kracht verliezen, 

dan hebben we geen relevantie meer.

Hoe zien mensen aan ons dat wij als dat zout zijn? 

• Ga wel wat doen, maar niet teveel, en niet te weinig. Het moet in evenwicht zijn. 
• Je moet door je eigen keuzes in je leven zichtbaar maken waarom dat zo belangrijk is voor jou. 
• Vertel bij gelegenheid waarom je doet wat je doet. 
• Laten wij in onze bescheidenheid krachtig zijn. 
• Maak - in verbondenheid met God - het koninkrijk van God zichtbaar.

Hoe weerbaar, moedig en overtuigd zijn gelovige mensen vandaag? 

• Wij moeten innerlijk onafhankelijk blijven van de tijd waarin we leven. 
• De Zaligsprekingen van de Bergrede helpen ons daarbij. Ze zijn een stuk vrijheid om het anders te doen. 
• Dan mag je het beste van jezelf geven, vrijwillig, jezelf geven, met kleine daden van liefde, elke dag weer opnieuw, om God te danken en Hem de eer te geven. 
• We doen dat samen, we doen dat met Hem!

Proef de Smaak van Gods Liefde

Startzondag 18 september 2016 

United en Rise treden samen op tijdens de Startzondag van PG Stiens

Startzondag
De zomervakantie ligt al weer enkele weken achter ons, en dan begint ook het nieuwe werkseizoen van de Protestantse Gemeente van Stiens. Alle kerkelijke activiteiten gaan weer van start. Op de Startzondag van vandaag organiseert onze Protestantse Gemeente van Stiens op een feestelijke manier de opening van dit nieuwe seizoen.
Het thema van deze Startzondag is ‘De smaak van Gods liefde’.

Smakelijk begin
De vier smaken - zoet, zuur, zout en bitter - krijgen vandaag vooral de aandacht, met de nadruk op ‘zout’, verwijzend naar de bijbeltekst ‘Gij zijt het zout der aarde’. 
De gemeenteleden en alle gasten van de Protestantse Gemeente van Stiens worden vandaag uitgedaagd om ‘liefde’ te verspreiden in onze gemeente en daarbuiten, bijvoorbeeld door het bakken van taart, door het maken van creatieve cup cakes of met iets anders lekkers. Dat wordt straks na de kerkdienst door alle kerkgangers met veel smaak gegeten onder het genot van een bakje koffie of thee. Ondertussen hebben de kinderen in de leeftijd tussen drie en twaalf jaar hun eigen kinderprogramma in het Jeugdhonk van De Hege Stins.
Vervolgens starten er om 11:15 uur diverse activiteiten, die aansluiten op het thema. Zo komt in een workshop bijvoorbeeld een ‘barista’ (een koffiekunstenaar) van alles vertellen over koffie, gaan de kinderen aan de slag met het bouwen van hun eigen snoephuisje, en gaat de jeugd een spannend smokkelspel doen. Ter afsluiting staat er om 12:45 uur soep met broodjes voor iedereen klaar.

Muzikaal welkom door de jeugdband Rise 

Een vliegende Start

De kerkgangers worden muzikaal verwelkomd op het plein vóór het kerkgebouw door onze jongerenband 'Rise', die bij de ingang van De Hege Stins haar opwekkende liederen ten gehore brengt.

De ochtendkerkdienst van deze Stienser Startzondag staat onder leiding van dominee Jaap Overeem en van pastoraal werkster Tine de Vries.

Het begin ervan zullen we niet snel vergeten, want de vaart zit er nogal in qua begeleiding op de vleugel door Jaap Overeem. Het tempo van de intochtspsalm is zo hoog en daarmee uitdagend dat het me doet denken aan een groep 'Meer Bewegen voor Ouderen' op een atletiekbaan, die de opdracht heeft om op hoge snelheid met zijn allen gelijktijdig de horden van een hindernisbaan te nemen. Wie nog niet echt wakker was, is het nu wel na deze 'hogesnelheidswarmingup'. 'Gang is alles', zeggen we wel eens in Fryslân, en dat is hier alleszins van toepassing. Noem het maar een 'vliegende start'.

Na de opening door Tine de Vries zingt onze gemeenteband 'United' het lied 'Uit vuur en ijzer': ... om zout en zoet en zuur te zijn.

Smaak-experiment van ds. Jaap Overeem

Wat jij doet, doet ertoe

Dan volgt van dominee Overeem het experiment aan de sta-tafel, om te bewijzen dat zout de sterkste smaak is die we hebben.

Daarna volgt van lector Wout de Vries de lezing uit de Bergrede, over het zout: ...Jullie zijn het zout van de aarde ...., gevolgd door weer een lied van United.

Dominee Jaap Overeem in zijn preek:

• Zout was bijzonder kostbaar in de tijd van de Bijbel.
• Zout is de smaak die Jezus aan de wereld mee wil geven.
• Gods Koninkrijk is gebouwd op autowassen, hamburgers bakken, en op koekjes bakken, ofwel op het werken voor de kerk en voor de kerkelijke gemeente.
• Jezus roept ons op om mee te doen.
• Wat jij doet, doet ertoe.
• Het is Gods plan dat wij smaak toevoegen aan de wereld, zodat de mensen in de wereld onze goede daden gaan zien, waardoor anderen dan eer bewijzen aan God.
• Ik nodig je uit om met die energie mee te gaan bouwen aan onze gemeente .... Amen!

United & Rise

Als United na de preek de woorden 'Machtige God ik heb U lief' zingt, valt precies op dat moment een sterke, warme zonnestraal de kerkzaal binnen.

We staan ook stil bij het overlijden van twee gemeenteleden, die in de afgelopen week zijn overleden, en sluiten dat gedenken samen af met gebed.

Tijdens de collecte staat de jeugdband Rise op het podium en zingt de song 'Ruling in the deep'.

Nieuw voor ons allen is ook het gezamenlijke optreden van United en Rise; een mooie mix van leeftijden, instrumenten en zangstemmen. Wat zijn we gezegend met zoveel enthousiaste muzikanten die deze Startdienst zo muzikaal inkleuren en 'muzi-smaak' geven.

Gedeelde smaak als teken van Gods liefde

Na de zegen en heenzending krijgen we nog enkele praktische wenken van de organisatoren van deze mooie Startzondag, en we worden bovendien verrast door alle basisschoolkinderen, die samen op het podium ook nog een mooi lied zingen.

En dan mogen we deze Startzondag smakelijk voortzetten met koffie, thee en limonade, met daarbij al die overheerlijke zoete lekkernijen die door onze mede-gemeenteleden zijn gebakken en bereid. Langs twee muren van de ontvangsthal van De Hege Stins staan op lange tafels grote hoeveelheden cake, taarten, gebak, cupcakes, koekjes, en wat er allemaal nog meer kan worden gebakken. Het lijkt wel of heel Stiens heeft gebakken, want hier staat een overvloed aan lekkers, om onder het genot van koffie, thee en limonade te vieren dat ons nieuwe kerkelijk seizoen nu is begonnen. De baksels van onze culinaire gemeenteleden vinden gretig aftrek, en in de ontvangsthal, in het Jeugdhonk, in de kerkzaal, in de bijzalen en ook buiten in de zon op het kerkplein is het gezellige drukte van belang.

Als dit de smaak van Gods liefde is, 

proeven we daar graag van, 

en delen we dat ook graag met anderen, 

want gedeelde smaak is ook een teken van Gods liefde in deze wereld.

Overvloed aan baksels om de smaak van liefde te delen

Het licht der wereld, klaar en rein

Zondag 9 februari 2014

De Vitustinscantorij o.l.v. Olchert Clevering zingt in De Hege Stins te Stiens

Een kerkdienst in Stiens
We zijn aanwezig bij de ochtendkerkdienst in De Hege Stins te Stiens.
Gewoon zo'n zondagse kerkdienst in Fryslân?
Of toch weer iets bijzonders?

Regulier

Voorganger is dominee Jaap Overeem.

Roeleke Groenewoud is onze lector.

Het orgel wordt bespeeld door Take Beukema.

Jan Veltman bedient de beamer.

Koster is Jan van Zwol.

Hindrik ten Hoeve is ouderling van dienst.

Tot zover conform regulier protocol.

En volgt er dan nog iets bijzonders?

Bijzonder
Bijzonder is de aanwezigheid van de Vitustinscantorij van de Protestantse Gemeente (PG) Stiens, onder leiding van dirigent Olchert Clevering.
Bijzonder, omdat ze er niet elke zondag bij zijn.
Bijzonder, omdat de cantorij ons helpt om nieuwe, eigentijdse liederen te zingen in de dienst.
Bijzonder vanwege de mooie wijze waarop ze onze samenzang vocaal en instrumentaal op vleugel inkleuren.
Dus toch iets bijzonders!

Draag van ons weg alle dood zelfgekozen
Voordat de kerkdienst aanvangt, studeren we samen met de cantorij (en) onder leiding van haar dirigent een glorialied in, geschreven door Sytze de Vries, op muziek gezet door Willem Vogel: 'Tegen het donker, laten wij zingen'. Als cantorij en gemeente zingen we dit lied in beurtzang.
Bij het zingen door de cantorij valt mij de volgende regel op: "draag van ons weg alle dood zelfgekozen". In een flits moet ik denken aan de rouwadvertentie die ik onlangs las waarin het zelfgekozen, gelijktijdig overlijden van het oudere Meppeler echtpaar David & Willemke Postma werd meegedeeld, dat in de afgelopen dagen ook in Fryslân voor een uitgebreide uitwisseling van visie en meningen heeft geleid. Kritiek, respect en waardering voor hun 'zelfgekozen dood' staan ook in de noordelijke pers en in de sociale media momenteel centraal.
Na het zingen van dit lied tijdens de kerkdienst, wijst dominee Overeem ons nog op die zinsnede, met de aantekening dat je over die liedtekst nog eens zou kunnen nadenken. Zou hij hiermee stilzwijgend verwijzen naar de ook in Fryslân opgelaaide discussie over de keus voor een gelijktijdig leven èn sterven? Wil hij ons aanzetten om na te denken over de vraag, waarop hèt antwoord niet gegeven kan worden? Ik kies ervoor dat maar open te laten; het hem niet te vragen.

Het licht op een standaard geeft licht
De dienst gaat verder. De lector leest onder andere de nieuwtestamentische lezing naar het evangelie van Matteüs 5: 13-16; als volgt:

13. Jullie zijn het zout van de aarde.

Maar als het zout zijn smaak verliest,

hoe kan het dan weer zout gemaakt worden?

Het dient nergens meer voor,

het wordt weggegooid en vertrapt.

14. Jullie zijn het licht in de wereld.

Een stad die boven op een berg ligt,

kan niet verborgen blijven.

15. Men steekt ook geen lamp aan

om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten,

nee, men zet hem op een standaard,

zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is.

16 Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen,

opdat ze jullie goede daden zien

en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.

In de verkondiging die daarop volgt, staat deze tekst - en wat dat voor jou en mij zou kunnen betekenen - centraal.

Al 12 jaar Gemeentediensten in Stiens
Na de preek zingen we Lied 838: 'O grote God die liefde zijt'.
Dit zo graag gezongen lied heeft onze gemeente vier jaren lang aaneensluitend vergezeld, toen wij op mijn initiatief in het jaar 2002 als plaatselijk samenwerkende Gereformeerde Kerk en Hervormde Gemeente besloten om de tweewelijkse kerkdiensten in de avonduren voortaan als zogenoemde 'Gemeentediensten' te organiseren: vooral dóór de gemeentegroepen zèlf te organiseren.
In de vier jaren 2003 tot en met 2006 heeft elk jaar een opeenvolgend tekstgedeelte uit de vier verzen van dit lied als motto op het jaarlijks verschijnende Handboek Gemeentediensten gestaan.
Twaalf jaar nadat de gemeente het besluit nam om ook in de avonduren de lofzang wel door te laten gaan in onze Stienser kerken, kunnen we ook nu nog steeds genieten van al die Gemeentediensten, die hier in Stiens tweewekelijks worden georganiseerd.
We zingen dit lied zo vrolijk:

..... Laat ons het zout der aarde zijn,

het licht der wereld klaar en rein.

Laat ons Uw woord bewaren, Uw waarheid openbaren.

..... Maak ons volbrengers van dat woord ..... 

Leer ons het goddelijk beleid der liefde te beamen,

..... Spreek zelf door onze daden van vrede en genade.

Nog klinkt dat woord
Helaas valt het zangvolume bij het vierde vers weg. De cantorij zingt vers vier onaangekondigd als tegenstem, en veel gemeenteleden denken dat van hen wordt verwacht om daar niet door heen te zingen.
Vlak voor het einde van de kerkdienst benoemt dominee Jaap Overeem terecht dat we als gemeente het mooie muzikale slot van dit Lied niet optimaal hebben meegenomen, en dat de mooie compositie van stem en tegenstem van dit Lied het verdient om in de herkansing te gaan.
We zingen het vierde couplet derhalve nog eens als gemeente en cantorij; en nu klinkt het fantastisch als we zingen:

Nog klinkt dat woord; het spreekt met macht

en het wordt overal volbracht

waar liefde wordt gegeven,

wij uit Uw liefde leven.

 

Toch bijzonder
Gewoon zo'n zondagse kerkdienst in Fryslân?
Of toch weer iets bijzonders?
En volgt er dan nog iets bijzonders?
Dus toch iets bijzonders!
PGStiens