De Turfroute voor Fietsers wandelen van Terwispel naar Drachten

Maandag 17 november 2025

 

Op de Ald Hearrewei gaan we over de Lippehústerheide

Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland

De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 

De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 

In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.

Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer

Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 

• Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
• De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
• De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.

De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Eerst van Drachten naar Terwispel

Vandaag zijn we van plan om onze elfde etappe van de 225 kilometer lange 'Turfroute voor Fietsers' te bewandelen, van Terwispel naar Drachten, met een lengte van 17,9 kilometer.

We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 8:15 uur, en rijden dan met de auto naar Drachten.

Onze auto laten we daar achter op een parkeerterrein nabij Rispinge, en dan rijden we met de andere auto naar Terwispel, waar we de auto parkeren bij Kafee Spaltenbrêge aan De Streek.

Bij vertrek vanmorgen in Feinsum was het 3 graden Celsius, en in Drachten is de temperatuur bij aankomst om 13:15 uur inmiddels opgelopen naar 6 graden Celsius.

Het is de hele dag nagenoeg bewolkt, en het waait koud. Onderweg naar Drachten krijgen we ter hoogte van Leeuwarden te maken met een fikse hagelbui, waardoor de vierbaansweg binnen de kortste keer wit is van alle winterse neerslag. De weerman had al gewaarschuwd voor hagel, aangezien het hoog in de bovenlucht vandaag nogal koud is. Ook onderweg krijgen we af en toe te maken met enige neerslag, ook in de vorm van hagel. De paraplu biedt op die momenten voldoende bescherming. Tussendoor breekt trouwens af en toe de zon ook wel door, dus het is tamelijk wisselvallig weer, en koud vanwege de winterse neerslag in combinatie met een behoorlijk koude wind. Maar als de zon af en toe even schijnt, is het heerlijk wandelweer om buiten te zijn.

Van Terwispel over de Liphústerheide naar Beetsterzwaag

Om 9:30 uur gaan we van start bij Kafee Spaltenbrêge aan De Streek in Terwispel.

Bij de oversteek over de Kolderveen laten we de bebouwde kom van Terwispel achter ons en gaan we verder in oostelijke richting, de Bûtewei op. Die verandert verderop van verhard in half verhard.

Bij de kruising met de Ald Hearrewei gaan we in noordelijke richting de Ald Hearrewei op. Het eerste gedeelte van deze halfverharde weg met nevenliggend fietspad is de Liphústerheide.

We volgen voortdurend dit halfverharde pad in noordelijke richting.

Voorbij de heide komen we in het stroomgebied van de rivier het Koningsdiep. Via de Lippenhuisterbrug steken we om 10:30 uur het Koningsdiep over, ook wel het Ald Djip genoemd.

Dan volgt een lang recht pad tussen links het Wallebos en rechts de golfbaan achter Lauswolt, totdat we aan het eind van de Zandlaan uitkomen op de Van Harinxmaweg, vlakbij het begin van de bebouwde kom van Beetsterzwaag, ter hoogte van Harinxmastate op het gelijknamige landgoed.

Van Harinxmastate naar Het Witte Huis

Met Beetsterzwaag in de rug lopen we over het fietspad langs de Van Harinxmaweg naar Olterterp. Daar passeren we Landgoed Lauswolt. 

Aan de overzijde van de weg tegenover Lauswolt staat een kleine boerenhoeve - Bethlehem genaamd - stralend in het volle zonlicht.

Om 11:10 uur wandelen we de bebouwde kom van het buurtschap Olterterp binnen.

Bij hotel-restaurant Het Witte Huis van Olterterp gaan we naar binnen, om hier in de aangename warmte te genieten van een korte koffiepauze.

Noordwaarts naar Drachten

Tegenover Het Witte Huis lopen we het fietspad op en komen we op enige afstand langs de Olterterper Sint-Hyppolytuskerk.

Voorbij deze kerk vervolgen we het fietspad in noordelijke richting; eerst door het bos en daarna door een coulissenlandschap tot aan de Himsterfinnen. 

Waar die Himsterfinnen overgaat in de Suderskarren, draaien we linksaf naar het noorden, om dan over een halverhard karrenspoor in de richting van Drachten te lopen. Om 12:15 uur steken we het riviertje De Drait over.

Nadat we verderop over de Noorderhogeweg ook het Afvoerkanaal overgestoken hebben, kruisen we de A7 door een fietsers- en wandelaarstunnel. Dan wandelen we even later op de Oude Slingeweg de bebouwde kom van Drachten binnen.

Van Naturij via Karmel naar Rispinge 

Door het voormalige terrein van Maartenswouden - nu Kinderboerderij De Naturij en een woonwijk - volgen we de wegwijzers over De Akkers naar De Landerijen, waar we boven de vijver langs de Overstesingel bij de fietsbrug De Slinger komen.

Daar steken we de Zuiderhogeweg over, en volgen we eerst het voetpad en daarna het fietspad langs de Eikesingel. Bij de kruising met de Elzewal ontmoeten we min of meer toevallig mijn broer Jan, met wie we even praten, alvorens we verder gaan over het fietspad naar het Karmelklooster ten zuiden van de Sparrehoek.

Vanaf het voormalige klooster wandelen we dan over de Burgemeester Wuiteweg naar schouwburg De Lawei. Hier eindigt onze etappe van vandaag.

We hoeven nu alleen nog maar terug te lopen naar onze auto, die aan de andere zijde van Rispinge staat geparkeerd. Met die auto halen we om 13:15 uur de andere auto op uit Terwispel, en dan rijden we terug naar Feinsum.

Met deze elfde etappe hebben we vandaag de 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân met een totale lengte van 225 kilometer afgerond. Dan resten van deze routegids alleen nog de kortere fiets- en wandelroutes, die samen een lengte hebben van nog eens ruim vijfhonderd kilometer. Daarmee gaan we de komende wintermaanden in.