Sugar City @ Stenden Emmen

Maandag 15 april 2013

Sugar City in Stenden Hogeschool te Emmen

Wetenschap & Techniek in het Basisonderwijs

Op 6 maart 2013 bezochten ongeveer 150 leerlingen uit de groepen 5 & 6 van enkele basisscholen rondom Emmen de bijzondere rekenochtend ‘Sugar City’ van de Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (OLB) van Stenden Hogeschool in Emmen.

De studenten van deze Opleiding tot Leraar Basisonderwijs verzorgden die dag een rekenochtend met een nauwe relatie met ‘Wetenschap & Techniek’. Zo wilden ze vooral en meer aandacht geven aan deze twee vakgebieden in het basisonderwijs.

Onderwijsproject met suiker

Deze OLB-studenten van Stenden Hogeschool wilden met dit bijzondere onderwijsproject een voorbeeld geven van de wijze waarop je in het basisonderwijs kunt komen tot integratie van deze vakgebieden. Daartoe maakten ze optimaal gebruik van de faciliteiten die Stenden Hogeschool biedt. Het leerbedrijf van de Techniek-opleidingen – ‘Stenden My Concept’-  was namelijk voor die dag omgebouwd tot een suikerlaboratorium, waarin volop werd gebouwd aan 'Sugar City'.

Spelenderwijs Meetkunde leren

De basisschoolleerlingen bouwden aan de hand van een speelse verhaallijn een suikerstad. Ze werden uitgedaagd om enkele serieuze problemen van hun stad op te lossen. Het rekendeel dat aan ‘Sugar City’ ten grondslag ligt, is meetkunde. Meetkunde (geometrie) is het deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met het bepalen van afmetingen, vormen, de relatieve positie van figuren en met de eigenschappen van de ruimte waarin die vormen zich bevinden.

Werken in het Suikerlaboratorium

De basisschoolleerlingen werkten in een suikerlaboratorium. Daarin kregen ze te maken met bijvoorbeeld mengvormen, met een smeltpunt en met snelheid. Verder onderzochten de leerlingen het fenomeen ‘suikerspin’ en gebruiken ze een microscoop om de structuur van een suikerspin te verkennen. Zo maakten ze op een eenvoudige manier kennis met de stof ‘suiker’, met de eigenschappen van suiker en op die manier ook met elementen van ‘Chemie & Techniek’.

Techniek in de basisschool

Het tekort aan technisch personeel en de belangstelling voor technische beroepen staat momenteel hoog op de politieke agenda. Al vele jaren wordt gepleit voor meer aandacht voor Techniek & Wetenschap in het onderwijs van de basisschool. De Opleiding tot Leraar Basisonderwijs zou de in opleiding zijnde OLB-studenten als aanstaande leerkrachten in het basisonderwijs daarop moeten voorbereiden.

Eén van de doelen daarbij is dat huidige basisschoolleerlingen later in het voortgezet onderwijs serieus overwegen om de zogenoemde ‘bètavakken’ te kiezen. Stenden Hogeschool levert onder andere met het Sugar City-project daaraan haar bijdrage.

In de centrale hal van de Opleiding tot Leraar Basisonderwijs staan de bouwwerken van Sugar City tentoongesteld.

Naar een nieuw DCBO-Toetsingskader 2011

Vrijdag 21 januari 2011

Opleidingen tot Leraar Basisonderwijs (OLB) van hogescholen, die in Nederland basisschoolleerkrachten opleiden voor het protestants-christelijk basisonderwijs, bieden in het beroepsonderwijs aan hun studenten de gelegenheid om het Diploma Christelijke Basis Onderwijs (DCBO) te behalen, naast het reguliere HBO-Bachelor-diploma OLB. Afgestudeerden met dit diploma hebben bij werving & selectie van basisschoolleerkrachten bij christelijke basisscholen doorgaans een groter kans om een baan te krijgen, omdat zij een extra bekwaamheidscertificaat kunnen tonen als bewijs dat zij zich grondig hebben voorbereid om les te geven op een basisschool met een protestants-christelijke identiteit. Stenden hogeschool biedt haar OLB-studenten ook de gelegenheid om dit extra diploma te behalen.

Om de zes jaar wordt de kwaliteit van het DCBO-onderwijsprogramma van elke OLB gecontroleerd door een visitatiecommissie van de Besturenraad, de vereniging van scholen voor christelijke onderwijs. Als het onderwijsprogramma aan alle kwaliteitsvereisten voldoet, volgt officiële accreditatie en mag de opleiding aan haar afgestudeerden het erkende DCBO-diploma uitreiken. Afgestudeerde studenten van de OLB van Stenden hogeschool komen ook voor dit extra diploma in aanmerking als zij zijn geslaagd voor het DCBO-onderwijsprogramma. Voor afgestudeerden van Stenden hogeschool met een DCBO-diploma betekent dit op de arbeidsmarkt een voorsprong bij solliciteren in het basisonderwijs.

In de afgelopen jaren werden de goedgekeurde DCBO-onderwijsprogramma’s geaccrediteerd op basis van een DCBO-Toetsingskader, dat grote overeenkomsten vertoont met het accreditatiekader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO). Hogescholen stellen dat doorgaans op prijs, omdat er dan bij wijze van spreken “met één maat wordt gemeten”. Met ingang van dit kalenderjaar is het nieuwe accreditatiestelsel voor het Nederlands hoger onderwijs in werking getreden, hetgeen betekent dat nu ook een nieuw accreditatiekader van de NVAO wordt gehanteerd. De Besturenraad heeft op grond daarvan besloten om dan nu ook het DCBO-accreditatiekader dienovereenkomstig aan te passen aan dit nieuwe NVAO-kader.

Door de Besturenraad ben ik uitgenodigd om deel uit te maken van de hiertoe ingestelde “Expertgroep DCBO”. Deze groep bestaat uit een medewerker van de Besturenraad, een lid van de Commissie & Visitatiecommissie DCBO, een lid van het College van Bestuur van de Marnix Academie en ik participeer met mijn expertise op het gebied van de accreditatiekaders van NVAO en DCBO. Vanmiddag komen we bijeen in de hogeschool “Marnix Academie” te Utrecht. Opdracht is om te komen tot de herziening van het “Toetsingskader DCBO 2012”.

We bespreken de drie Standaarden en de drie Onderzoeksvragen die voor de komende 6 jaren de basis vormen voor evaluatie, visitatie en accreditatie van DCBO-onderwijsprogramma’s. Aan deze standaarden en onderzoeksvragen geven we nadere invulling, opdat hogescholen en visitatiepanels weten wat de specifieke beoordelingscriteria zijn voor DCBO-onderwijsprogramma’s. Het tweede deel van ons overleg gaat over meer randvoorwaardelijke aspecten en over de agenda van het gesprek dat allerlei vertegenwoordigers van hogescholen en werkveld in februari 2011 zullen gaan voeren in een landelijke Resonansbijeenkomst. Daarna zal het Toetsingskader definitief worden gemaakt om als landelijke beoordelingskader ingevoerd te worden voor hogescholen die het DCBO-onderwijsprogramma aanbieden in hun Opleiding tot Leraar Basisonderwijs.

Vormende identiteit

Vrijdag 20 februari 2009

Identiteitsgerichte onderwijsorganisaties die in het huidige tijdsbestek ervoor kiezen om hun identiteit in rapport met de tijd te brengen en te houden, verdienen respect. Het is niet altijd gemakkelijk, maar het is zeker wel mogelijk om nieuwe woorden te vinden voor je identiteit, woorden voor wie je bent en woorden voor wie je wilt worden. Een actuele good practice case vinden we in de Bisschop Möller Stichting, een stichting die 30 basisscholen in Friesland en op Texel bestuurt en beheert: 28 op katholieke grondslag en twee op oecumenische basis, met bijna 6.000 leerlingen en ongeveer 600 medewerkers.

Bestuurders, directie, identiteitsbegeleider en medewerkers zijn met elkaar in gesprek gegaan om nieuwe woorden te geven aan de katholieke identiteit, om vervolgens te kijken hoe die identiteit wordt vormgegeven in activiteiten. Uit dat proces kwam een drietal pijlers, waarop de identiteit rust. Die identiteit wil men binnen de basisscholen verder vorm geven. Mede daarom heet dan ook de onlangs gepublicerde brochure over de visie op katholieke identiteit van de Bisschop Möller Stichting:: "Vormende identiteit".

"Geworteld in de katholieke traditie", noemt men de eerste pijler. Een belangrijke deugd voor katholieken is liefde: liefde tot de naaste als goedheid, maar ook als bijbelse opdracht. Waarden die hierbij horen, zijn: solidariteit, verantwoordelijkheid, barmhartigheid en rentmeesterschap. In de ontmoeting gaat het om gastvrijheid, dienstbaarheid, thuis voelen en geborgenheid. Het is nu voor de basisschoolleerkracht de uitdaging je levenshouding zichtbaar te maken en over te dragen op kinderen; een levenshouding die is gebaseerd op deze traditioneel katholieke grondhouding.

De tweede pijler is die van de drie kernwaarden voor het katholiek basisonderwijs:
a. Spiritualiteit, dat verwijst naar zingeving en aandacht voor waarden;

b. Subsidiariteit, dat betrekking heeft op verantwoordelijkheid dragen waar dat kan en daarover verantwoording afleggen;

c. Solidariteit, waarmee je Jezus zichtbaar kunt maken in de omgang met je naaste.

De derde pijler wordt gevormd door de vier deelgebieden waarmee de basisscholen zich in de onderwijspraktijk willen gaan profileren:
a. Gemeenschapsvorming, dat betrekking heeft op de omgang met elkaar;

b. Vieren, om de band met je naaste en met God te beleven en tot uitdrukking te brengen;

c. Leren: van kennis, maar ook "leren leven", je in dialoog persoonlijk ontwikkelen;
d. Dienen, waarmee de beleden katholieke identiteit zichtbaar gemaakt wordt.

Gelukkig is Anno 2009 religie weer opnieuw een geliefd onderwerp voor het publieke debat. Om je heen zie je bijvoorbeeld in de boekwinkel, in tijdschriften, op televisie, in alle lezingen die worden georganiseerd en ook in het christelijk onderwijs dat de zoektocht naar zingeving weer actueel is. De Bisschop Möller Stichting beweegt daarin mee en durft het aan om te laten zien dat zij voortkomt uit een lange katholieke traditie en dat ze ervoor kiest om niet speelbal van toevalligheden en trends te worden, maar poogt die traditie juist actueel te maken en te houden, vanuit een verlangen naar voortdurende vernieuwing.

Dat is "durven dromen", en als je wakker wordt hard aan het werk gaan, om er zelf mee voor te zorgen dat je "dromen werkelijkheid" worden.