Dagbehandeling: Anker in de keten dementie

Donderdag 30 september 2010

In Verpleeghuis “Talma Hûs” te Veenwouden hebben we vanavond het symposium “Dagbehandeling: Anker in de keten dementie”. Deze vijf uren durende bijeenkomst organiseren we als Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim samen met VUconnected èn vooral met onze gastorganisatie van vanavond, de Pasana Zorggroep. Dit symposium is bedoeld voor iedereen die zich beroepshalve bezig houdt met dementie, maar is ook opengesteld voor overige belangstellenden. Meer dan 150 belangstellenden hebben zich aangemeld. De volle, grote zaal van Talma Hûs wordt voor een belangrijk deel gevuld met huisartsen en andere beroepskrachten uit de zorg, waarvan ook een aanmerkelijk deel van de Pasana Zorggroep in het algemeen en van Talma Hûs in het bijzonder.

Na de uitnodigende pianoklanken van pianist Harry Salomons (voormalig hoofd medische dienst van Talma Hûs) wordt de bijeenkomst om 17.00 uur geopend door dagvoorzitter Chris Wiersma, specialist ouderengeneeskunde van Talma Hûs. Als voorzitter van het Friese Regiocomité heet ik vervolgens de aanwezigen welkom namens VUconnected. Daarna krijgt medeorganisator Joop Bouma het woord. Deze voormalige huisarts van Burdaard begint met een drieluik-presentatie over zijn eigen ervaringen met dementie, opgedaan in familiekring bij zijn moeder en zijn schoonmoeder. Daarin maken we kennis met de ziektegeschiedenis van Joop zijn moeder en van zijn schoonmoeder.

Daarna volgt de eerste drieluik-lezing van Jolande Pijnenburg, neuroloog en medisch directeur van het deze week door onze koningin geopende Alzheimercentrum van het VU-medisch centrum te Amsterdam. Ze noemt dementie geen ziekte, maar een syndroom en vertelt dat van dementie sprake is als je lijdt aan geheugenstoornis in combinatie met een cognitieve stoornis, die gevolgen hebben voor je dagelijkse functioneren. Ze vertelt over de soorten dementie (o.a. Alzheimer) en over de diagnose als vroege herkenning van bijbehorende verschijnselen.

Vervolgens komt deel 2 van de drieluik van Joop Bouma. Dan volgt de presentatie van Marijke Kooistra, specialist ouderengeneeskunde van Talma Hûs, over de functie van de dagbehandeling van demente cliënten in Talma Hûs. Ze komt met cijfers en feiten over mantelzorg en dagbehandeling, met verbeteringen en wensen en verwijst naar het symposiumthema met de woorden: “Om het besef van het anker te beseffen, moeten we de kracht van het anker voelen”. Deze lezing wordt afgesloten met het laatste deel van de drieluik van Joop Bouma: moeder is eerder dit jaar helaas overleden, maar schoonmoeder geniet volop van een goede opvang in Talma Hûs.

Vóór de pauze volgt dan de tweede lezing van keynote speaker Jolande Pijnenburg. Ze vertelt hoe middels onderzoek en diagnostiek de patiëntenzorg van het Alzheimercentrum van VUmc is gekoppeld aan wetenschap. Ze vertelt over het meten van dementie in hersenvloeistof en met de Pet Scan. Uit een kort observatiefilmpje blijkt dat het bij dementie niet alleen om geheugenproblemen hoeft te gaan. Ook waarnemingsproblemen (bij een goede visie) zijn indicatoren voor dementie.

Na de pauze met uitgebreid buffet vertelt de Veenwoudster huisarts Floris Poorte aan de hand van een praktijkcasus hoe hij als huisarts betrokken is bij de ketenzorg op het terrein van dementie. Zijn patiënt krijgt een doorverwijzing. Vervolgens neemt case manager Evelien Seepma van TinZ/Pasana van hem het stokje over door te vertellen wat de taken van de casemanager en van het ingezette multidisciplinaire team zijn in de casus van dokter Poorte. Ze gaat nader in op de ingezette begeleiding en op het verwijsbeleid in dezen. De cliënt gaat in dagbehandeling. De ketenbeschrijving wordt nu overgenomen door Henk Poortinga, medewerker dagbehandeling van Talma Hûs. Hij vertelt over de voorlichting, het intakegesprek, de dagindeling en de activiteiten van de dagbehandeling in Talma Hûs. Daarbij vertoont hij geanonimiseerde foto’s en een filmpje over alle ins en outs van de dagbehandeling hier in Veenwouden.

Laatste spreker is Jolande Pijnenburg met de laatste lezing van haar drieluik. Ze vertelt over de erfelijke aspecten en over de behandeling van de oorzaken van dementie, daarbij wijzend op het feit dat genezende behandeling bij dementie vooralsnog niet mogelijk is. Dan gaat ze in op medicamenteuze behandelingen en op mogelijk toekomstige therapieën, zoals de immunotherapie en de actieve & passieve immunisatie. Duidelijk is dat er nog een wereld te winnen is, want preventie is moeilijk, voldoende bewegen is in dit kader goed, maar dat we nog niet weten hoe dat uitwerkt, is nog maar het begin van onze kennis, en ook de rol die goede voeding bij preventie, vroege diagnose en bij voortgaande dementie speelt , is nog een onderzoeksambitie in academische ziekenhuizen, zoals in het Amsterdamse VUmc.

Nadat de aanwezigen in de zaal in de gelegenheid zijn gesteld om aan het panel van sprekers hun vragen te stellen en met deze deskundigen in gesprek te gaan, sluiten we dit buitengewoon geslaagde symposium af, onder dankzegging van het vele en goede dat velen hebben gedaan om deze waardevolle bijeenkomst mogelijk te maken. Een groot aantal symposiumbezoekers blijft nog lang napraten onder het genot van een hapje en een drankje in het Brún Kafee van dit gastvrije Talma Hûs in Veenwouden.

Start nieuw seizoen van Regiocomité Fryslân

Maandag 23 augustus 2010

Na het zomerreces komt het Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim weer bijeen in Stenden University Hotel te Leeuwarden. In de zomerperiode is de programmering van onze komende publieksactiviteiten doorgegaan, om goed voorbereid te kunnen starten in dit nieuwe seizoen. Om 17.00 uur worden alle Regiocomitéleden ontvangen in de lobby van het hotel, waarna we in de hotelbar Topaz onze zomervakantieërvaringen kunnen uitwisselen tijdens het nuttigen van een warme maaltijd. Aansluitend gaan we naar de vergaderzaal, waar we uitgebreid stilstaan bij het afscheid van ons regiocomitélid en VU-alumna Ines Jonker, die na enkele jaren haar vrijwilligerswerk in ons regiocomité helaas beëindigt. We kunnen in elk geval nu gebruik maken van de gelegenheid om haar hartelijk te bedanken voor het goede werk dat ze in ons midden heeft verricht.

Tegenover dit afscheid staat gelukkig het feit dat onze vergadering vanavond ook wordt bijgewoond door Govert Geldof, die momenteel nog lid is van het Regiocomité Overijssel, die wegens zijn verhuizing naar Fryslân dit jaar aftreedt in dat Overijsselse comité en die zich vanavond oriënteert op een mogelijke overstap van dat Overijsselse comité naar het Regiocomité Fryslân. Na alle openingshandelingen van deze vergadering kunnen we beginnen met de inhoudelijke twee agendaclusters: Verenigingszaken & Publieksactiviteiten.

Eerst evalueren we de Landelijke Ledenraadsvergadering die drie Ledenraadsleden van ons regiocomité hebben bijgewoond op 25 juni 2010. We blikken terug op onze voorbereidingen daartoe, op het verloop van dit overleg en op de resultaten van deze halfjaarlijkse Ledenraadsvergadering. Vervolgens bespreken we de twee nieuwe voordrachten, die hopelijk zullen leiden tot uitbreiding van het aantal leden van ons regiocomité. Tenslotte passeren enkele documenten die in Verenigingsverband zijn ingekomen èn evalueren we de Aluminibijeenkomst die we op 7 juni 2010 organiseerden bij de Fryske Akademy te Leeuwarden.

Daarna bespreken we onze nieuwe publieksactiviteiten van VU-Connected, waarmee we ons komende seizoen vorm en inhoud zullen geven. Eind september 2010 organiseren we samen met Talma Veenwouden een symposium over "Dagbehandeling als anker in de keten dementie". In oktober en november 2010 organiseren we samen met het Friesch Dagblad en Tresoar twee Debatcafé's over de "Inrichting van de openbare ruimte" en over de "Bureaucratie in de zorg". In oktober 2010 organiseren we aansluitend aan de Statutaire Ledenvergadering Fryslân onze jaarlijkse publieke Sminialezing, dit jaar handelend over Palliatieve Zorg. Voorts zijn er nog plannen voor een symposium, een themadiner en een tweetal tentoonstellingen, waarvan de ene wordt ingeleid met een regionale of landelijke manifestatie over "Tsjernobyl 25 jaar na dato" en de andere met een lezing over "Zilverwerk op oude Bijbels". Goede plannen en de nodige expertise en enthousiasme in het regiocomité zijn ook dit jaar weer de ingrediënten voor ons aantrekkelijk en gevarieerd seizoensprogramma. We zullen ons best doen om er dit jaar weer iets moois van te maken.

Regiocomité Fryslân Vereniging VU-Windesheim vergadert

Maandag 31 mei 2010

Vanavond zit ik de bijeenkomst voor van het Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim in Stenden University Hotel te Leeuwarden. We beginnen vanavond met een warme maaltijd om de gelegenheid te hebben een aantal zaken in kleinere verbanden even informeel met elkaar door te spreken.

In het eerste deel van de vergadering staan de lopende zaken centraal, zoals die momenteel spelen in het landelijk verband van de Vereniging VU-Windesheim. Zo spreken we onder andere over het aftreden en over de nieuwe benoemingen van leden van ons regiocomité, die komend najaar zullen plaatsvinden. Een ander belangrijk deel van deze sessie is onze voorbereiding van de landelijke Ledenraadsvergadering die eind juni in de Vrije Universiteit te Amsterdam zal worden gehouden.

In het tweede deel van de vergadering worden onze eigen publieksactiviteiten van VU-connected in de regio Fryslân besproken. Eerst evalueren we onder andere het Debatcafé over de "Peilverhoging in de Friese polders", de lezing van professor Lietaert Peerbolte te Joure over "Paulus: stichter of volgeling"?" en blikken we terug op onze ervaringen met de succesvolle Debatcafé's van het afgelopen jaar.

Daarna kijken we vooruit naar onze komende activiteiten, zoals de VU-Alumnibijeenkomst van volgende week in de Fryske Akademy, het Symposium over Dementie bij Talma Veenwouden in september 2010, de Statutaire Ledenvergadering met de Sminialezing 2010 over Palliatieve zorg in oktober 2010, een themadiner van komend voorjaar en onze participatie in een landelijk project over "Tsjernobyl 25 jaar na dato" in april 2011. Ook de thema's en de debaters van de Debatcafé's van komend najaar en voorjaar, die we organiseren met het Friesch Dagblad en met Tresoar, passeren vanavond qua programmering de revue.

Het Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim is een actieve club. Ze is betrokken op wat er landelijk speelt in verenigingsverband en is actief in de regio Fryslân met veel activiteiten waarin wetenschap, samenleving en levensbeschouwing elkaar ontmoeten. Vorm en inhoud verschillen doorgaans aanmerkelijk, waardoor er voor bijna iedereen gedurende een seizoen wel iets van zijn of haar gading bij is.

Dick Noordhoek exposeert in Stiens

Woensdag 6 mei 2009

Mijn Stienser huisarts - dokter Noordhoek - exposeert een aantal van zijn schilderijen tot en met 31 juni 2009 in de Openbare Bibliotheek van Stiens (zie ook mijn weblogbericht van 3 december 2008). Dick Noordhoek is in 1955 geboren in Dordrecht en opgegroeid in het Groningse Haren. Sinds 1986 is hij woonachtig en werkzaam als huisarts in Stiens. Ruim tien jaar geleden begon hij met schilderen, voornamelijk portretten in acryl.

Dick Noordhoek: “Acryl vind ik een prachtig medium. Het droogt snel, zodat ik met lagen over elkaar kan werken en er een mooi resultaat wordt bereikt. Door steeds een andere techniek of benadering uit te proberen, blijf ik mij ontwikkelen en blijft het geheel voor mijzelf dynamisch.”

In zijn werk als huisarts ziet hij dagelijks prachtige “koppen” voorbij komen. Met name ouderen waarbij het levensverhaal van het gezicht is af te lezen, zijn voor hem een bron van inspiratie. Zo is ook de serie “oudere Stiensers “ ontstaan.

In de bibliotheek hangen vandaag een aantal kinderportretten en een aantal portretten uit de bovengenoemde serie oudere Stiensers. De jonge koppen van de kinderportretten en de oude, doorleefde koppen van de ouderenportretten zijn alle knap geschilderd. Toch gaat mijn voorkeur uit naar de markante gezichten van de ouderen, die mijns inziens krachtiger geportretteerd staan dan die van de kinderen. Een voor de ouderenserie representatief schilderij is het portret van de heer Talma.

De arts-kunstenaar Noordhoek bevindt zich in goed gezelschap. Ook de Stienser huisarts Braber en de voormalig huisarts van Birdaard - Joop Bouma - (zie mijn weblogbericht van 8 april 2008) laten regelmatig nieuwe tekeningen en schilderijen het licht zien. Een uithangbord aan de gevel van de woning van alle drie huisartsen met daarop het woord "arts" verdienen zij allen met recht, want: "arts" als synoniem voor "dokter" en tevens "arts" als de engelstalige aanduiding voor de schone "kunsten".