Jubileumconcert 50 jaar VU-orkest 1962-2012

Zaterdag 23 juni 2012

Verteller Toon Tellegen en dirigent Daan Admiraal met het VU-orkest

50 jaar VU-orkest
Als blijk van waardering voor het werk dat we als Regiocomitéleden verrichten voor de VU-vereniging en voor VU-connected zijn alle regiocomitéleden door het Bestuur van de Vereniging en de directeur van VU-connected uitgenodigd voor het Zomerconcert van het VU-orkest in het Concertgebouw te Amsterdam. Durkje en ik representeren vanavond het Regiocomité Fryslân van de Vereniging, waarvan de Vrije Universiteit, het VU-medisch centrum en de Christelijke Hogeschool Windesheim uitgaan. Het VU-orkest is het 120 leden tellende studentenorkest van de Vrije Universiteit, onder leiding van dirigent Daan Admiraal. We vieren vanavond in het Amsterdamse Concertgebouw ook het 50-jarig bestaan van dit universiteitsorkest, één van de grootste, beste en meest baanbrekende - uitdagend & vernieuwend - amateur-symfonieorkesten van Nederland. Dit jubileumconcert wordt vijfmaal uitgevoerd, te weten driemaal in juni 2012 in Amsterdam en tweemaal in juli 2012 in Moskou en in Sint-Petersburg in Rusland.

Jubileumprogramma
Vanavond worden we vanaf 19.00 uur ontvangen in één van de bijzalen van het Amsterdamse Concertgebouw. Enkele blijken van waardering in korte toespraken, een hapje en een drankje vullen het eerste uur van ons avondprogramma. Vanaf 20.15 uur vangt het muzikale programma aan. Op het programma staan vanavond de volgende vier muziekstukken:

1. 'The Chairman Dances', een 'foxtrot for orchestra' uit de opera 'Nixon in China', van John Adams;
2. 'Tussen Pavlovsk en Oostvoorne', een bijzondere opdrachtcompositie van Corrie van Binsbergen, met Toon Tellegen als verteller;
3. 'An American in Paris' van George Gershwin;
4. 'Symfonie no. 10 van Dmitri Sjostakovitsj.

The Chairman dances
In dit muziekstuk (1985) laat componist John Adams de voormalige Chinese partijleider (Chairman) Mao Tse-toeng dansen in zijn foxtrot, die een voorstudie is voor zijn opera 'Nixon in China'. Dit stuk kent ook de kenmerken van de zogenoemde 'minimal music', met bijvoorbeeld een constante puls - staccato gespeeld - en langdurige herhalingen van kleine muzikale figuurtjes, daarmee ook wel 'repetitive music' genoemd. Dit muziekstuk kent een expressief middendeel en eindigt met piano en slagwerk, waarbij een dansdreuntje op piano langzaam verdwijnt en het slagwerk overblijft en ook dat tenslotte langzaam met een zogenoemde 'fade out' verstilt.........

Tussen Pavlovsk en Oostvoorne
Dit muziekstuk (2012) van componiste Corrie van Binsbergen is geïnspireerd op en verweven met de teksten van schrijver Toon Tellegen, die vertelt over zijn Russische grootvader, over zijn familie, over eigenaardige gebruiken en over levenswijsheden.Twee verhalen van Tellegen zijn verwerkt in deze combinatie van verhaal en muziek. Het eerste verhaal 'De Atlas' begint met klezemeriaanse trekken: Tsaristisch, opjagend en sprookjesachtig. Het tweede verhaal 'De trein naar Pavlovsk en Oostvoorne' begint ijl en kinderlijk, waarna het onvoorspelbaar en onheilspellend verder gaat met herinneringen zoals die zijn beschreven in dit verhaal van Toon Tellegen. Toon leest voor uit zijn verhalen, daarbij naadloos ondersteund door de compositie van Corrie van Binsbergen. Na afloop nemen Toon Tellegen, Daan Admiraal en het orkest dankbaar het welverdiende applaus in ontvangst. En dan komt componiste Corrie van Binsbergen vanuit de zaal ook op het podium, waarna het applaus nogmaals en aanhoudend aanzwelt. Hulde dus voor deze eigentijdse gelegenheidscompositie!

An American in Paris
In dit muziekstuk (1928) van componist George Gershwin toeteren de taxi's en tikken de schoenhakjes van Parisiennes. In het stuk hoor je duidelijk de 'taxi horns', die Gershwin in zijn compositie verwerkte. Het eerste en het laatste van de vier compositiedelen zijn in Franse stijl gecomponeerd om Parijs te typeren. De tussenliggende twee delen zijn in een jazzy stijl geschreven om 'the voice of the American soul' weer te geven.

Symfonie no. 10
In dit muziekstuk (1953) schallen de initialen DSCH van componist Dmitri Sjostakovitsj.Velen beschouwen deze symfonie als de beste van Sjostakovitsj. Het eerste deel begint met een onafwendbaar drama, eerst hoogst persoonlijk, naar binnen gekeerd, somberend en berustend en later eenzaam en verlaten. Het derde thema volgt in een nieuw tempo, een treurig walsje, door de strijkers knekelig gespeeld. Het tweede deel van ruim vier minuten is demonisch, een 'essay' in duivelse orkestrale razernij. Het derde deel begint met het karakter van een vitale folkloristische dans. Hierin horen we ook het autobiografische DSCH-thema van de componist, dat ook in het vierde deel weer terugkomt. Het laatste, vierde deel begint somber en schrijnend, gevolgd door een lange en bonte parade van muzikale karakters (deuntjes). Na een herhaling van de eerste fragmenten uit het vierde deel wordt dan afgesloten met een aanstekelijke uitbundigheid.

Theatraal slot
En als dan de violen, cello, contrabas, de fluit, hobo, klarinet, fagot, saxofoon, hoorn, trompet, trombone, tuba en het slagwerk, de harp en de toetsen zwijgen, volgt een welverdiend ovationeel applaus. Dirigent Daan Admiraal maakt - zoals we dat van Daan gewend zijn - van deze staande ovatie een theatrale presentatie, opgezweept door het uitbundige publiek en de op het orkestpodiumvloer stampende orkestleden. Na een minutenlang bravo, hulde en applaus ebt het volume van het handenklappen weg als Daan Admiraal boven het orkestpodium in de wandelgang van het Amsterdamse concertgebouw verdwijnt. Voldaan verlaten de gasten de concertzaal, onderwijl hier en daar napratend met orkestleden die nog genieten van de waardering voor hun performance. Durkje en ik verlaten de parkeergarage onder het Amsterdamse Museumplein even na 23.00 uur om in en door de stilte en het duister van de kop van Noord-Holland, de Afsluitdijk en Noordwest-Fryslân in onze auto weer huiswaarts te keren. Tegen 1.00 uur rijden we voldaan Stiens binnen, nog nagenietend van dit mooie jubileumconcert van dit bijzondere studentenorkest van de VU. Wat is het prachtig dat meer dan 100 VU-studenten naast hun studie ook hun muzikale kwaliteiten in zo'n spectaculaire setting verder kunnen ontwikkelen.

Voorjaarsconcert Peter en de Wolf van het VU-orkest

Dinsdag 8 mei 2012 

VU-orkest met verteller Paul Haenen en dirigent Daan Admiraal

Relatieconcert
Op uitnodiging van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam wonen Durkje en ik vanavond het Voorjaarsconcert bij van het VU-Orkest in het Muziekgebouw aan 't IJ te Amsterdam. Het is de jaarlijkse avond van de Vrije Universiteit en van het VU-medisch centrum Amsterdam, die wordt georganiseerd voor de relaties van de VU en van het VU-mc, met wie deze beide instellingen samenwerkingsverbanden onderhouden. Ook de voorzitters van de Regionale Verbanden van de VU-vereniging zijn voor deze bijzondere avond genodigd, op grond waarvan ook wij een uitnodiging ontvingen. Het is vooral een avond om te genieten, maar ook om vooruit te kijken naar de samenwerking van de beide instellingen met haar samenwerkingspartners.

Grenzeloos presteren
Nadat de gasten vanaf 18.00 uur zijn ontvangen in het atrium van het Muziekgebouw, begint de avond met een dinerbuffet. Daarna worden alle gasten welkom geheten in de concertzaal door René Smit, de voorzitter van het College van Bestuur van de VU. In zijn openingstoespraak refereert Smit aan het jaarthema 2011-2012: 'Grenzeloos presteren' en wijst hij op de uitdaging om ondanks de bezuinigingen toch de kwaliteit van het hoger onderwijs omhoog te brengen en te werken aan profilering. Samenwerken is dan gewenst om grenzen te kunnen verleggen en daarom sluit René Smit graag af met het bedanken van alle hier al dan niet aanwezige samenwerkingspartners van de VU en van het VU-mc.

Lezing door prof.dr. Ab Klink
Daarna volgt een korte lezing van prof.dr. Ab Klink, voormalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, maar tegenwoordig hoogleraar Zorg, Arbeid en Politieke Sturing aan de VU. Zijn presentatie handelt over de economische crisis en de consequenties daarvan voor kennis en zorg. Klink vertelt over de oprichting van het Talma Instituut vand e VU, dat zich onder andere zal bezig houden met vraagstukken op het gebied van Sociale Zekerheid, Onderwijs en Zorg.

Paul Haenen vertelt een muzikaal sprookje
Dan volgt de uitvoering door het VU-studentenorkest van het muziekstuk 'Peter en de Wolf', het muzikaal sprookje van componist Sergej Prokovjev. Na de lezing van Ab Klink komt het dit jaar 50 jaar bestaande VU-orkest op het concertpodium. Aansluitend komt dirigent Daan Admiraal op het podium, samen met Paul Haenen, die ons vanavond het sprookje zal vertellen, daartoe muzikaal bijgestaan door het studentenorkest. Paul Haenen begint zijn inleidende woorden - verwijzend naar de actualiteit en de snelle presentatie van Ab Klink- als volgt: "Jammer dat Ab Klink het CDA niet gaat leiden; hij is zo betrouwbaar en toch christelijk".

Peter en de Wolf
Dan volgt het mooie muzikale sprookje van Peter en de Wolf. Haenen en het VU-orkest wisselen spraak en muziek af en op andere momenten zorgt Paul Haenen voor gesproken woord tijdens de klanken van het orkest. Paul Haenen vertolkt zijn rol op voortreffelijke wijze. Op expressieve wijze vertelt Haenen over Peter, het waggelende eendje, de sluipende kat en de wolf. Niet alleen verbaal, maar ook non-verbaal excelleert Paul Haenen met zijn expressieve mimiek en meebewegen op de muziek, daarbij bijvoorbeeld wijzend op de grommende grootvader, de grote grijze happende wolf, de schietende jagers uit het bos en de snaterende eend in de buik van de wolf. Het publiek geniet zichtbaar en hoorbaar van dit prachtige samenspel van woord, beweging en muziek.

Toegift van Sjostakovitsj
Als het uitbundige applaus na de uitvoering van het muzikaal sprookje wegebt, neemt vaste VU-orkestdirigent Daan Admiraal het woord. Hij verrast de genodigden in de concertzaal met de mededeling dat het VU-orkest ook nog drie korte muziekstukken zal spelen van componist Dmitri Sjostakovitsj. Na de speelse klanken van het muzikaal sprookje, volgt dan een prachtige vertolking van de muziek van Sjostakovitsj, met een knallend expressief begin, een rustiger middenstuk en een wederom knallend, explosief einde van dit relatieconcert. Na de lange blijken van waardering en 'bravo' verlaten de gasten de concertzaal en wordt deze bijzondere avond afgesloten met een informele koffie- en theeservice in het atrium van het Muziekgebouw aan 't IJ.

Concert VU-orkest in Muziekgebouw aan 't IJ

Dinsdag 24 februari 2009

Aan het begin van de avond worden we op het foyerdeck van het Amsterdamse "Muziekgebouw aan 't IJ" welkom geheten door de voorzitters van het College van Bestuur van de VU (René Smit) en van de Raad van Bestuur van VU-medisch centrum (Elmer Mulder), beiden in die hoedanigheid tevens algemeen bestuurder van de Vereniging VU-Windesheim. Durkje en ik zijn hier vanavond als genodigden vanuit de Ledenraad van de Vereniging VU-Windesheim aanwezig bij het jaarlijkse Voorjaarsconcert van het VU-orkest.

Elk jaar is het weer een lust om te zien dat zoveel VU-studenten samen zo'n jonge bezetting van ruim 90 muzikanten vormen. Met deze omvangrijke bezetting is dit orkest bij uitstek geschikt voor het spelen van grote orkestwerken. Het is absoluut ook mede een verdienste van de gepassioneerde dirigent Daan Admiraal dat dit orkest inmiddels het grootste amateursymfonieorkest is van Nederland.

Na het buffet openen de bestuurders Mulder en Smit de avond in de bijna volle concertzaal. De heer Smit wijst ons onder andere op de financiële sponsor-aktie "VU voor Academische Vrijheid", waarmee de VU het elk jaar mogelijk maakt om gerenommeerde wetenschappers enkele maanden in de Vrije Universiteit (VU) kennis te laten maken met de wetenschap in een land waar academische vrijheid eigenlijk een vanzelfsprekendheid is, zulks in tegenstelling tot het land van herkomst van de betreffende gastwetenschappers.

Vóór de pauze speelt het VU-orkest twee stukken:

1. Van George Bizet: suite I en II uit de opera Carmen;

2. Van Darius Milhaud: Scaramouche, in het arrangement voor altsaxofoon en orkest, met als saxofoon-soliste Juana Palop Tecles, die met haar buitengewoon beweeglijk expressieve stijl de show steelt van het in onvervalste samba-stijl gesoleerde slotdeel.

Na de pauze met dessert & koffie speelt het orkest:

3. Van Paul Dukas: L'Apprenti sorcier (De tovenaarsleerling), geïnspireerd op Der Zauberlehrling van Goethe, met een canon tussen fagot en basklarinet;

4. Van Manuel de Falla: El sombrero de tres picos (De driekante steek), met in de aanvang een solo van de onzichtbare sopraan Ella Rombouts en waarin even later de fagot en Spaanse castagnetten een belangrijke rol spelen.

Na de laatste klanken van De Falla volgt een daverend, lang applaus voor de jonge musici van dit unieke VU-orkest en voor hun dirigent Daan Admiraal en soliste Rombouts. Morgen is dezelfde uitvoering in de Geertekerk in Utrecht en op 1 maart 2009 nogmaals in het Muziekgebouw aan 't IJ te Amsterdam. Daarna bereidt het orkest zich voor op de tournee naar Bulgarije, van eind juni en begin juli 2009.