Sonny Boy

Vrijdag 18 februari 2011

De nieuwe Nederlandse film ‘Sonny Boy’ draait inmiddels al weer voor de derde week in de bioscopen; tijd dus voor een bioscoopbezoek aan deze Nederlandse filmproductie. ‘Sonny Boy is de verfilming van de gelijknamige bestseller, een boek (2004) van Annejet van der Zijl. De film is naar dit boek geregisseerd door Maria Peters.

Het verhaal gaat over veel toevallige en geplande ontmoetingen van mensen èn over de relaties die zij met elkaar aangaan, aanhouden en vooral ook verbreken. In de jaren twintig van de vorige eeuw komt Waldemar Nods als aanstaande student vanuit Suriname naar Nederland. Hier ontmoet deze jongeheer de veel oudere Rika van der Lans. Ze raken verliefd op elkaar in de periode dat Waldemar als kostganger bij Rika in huis woont.

De tegenstellingen tussen beiden zijn groot, volgens veel familie, kennissen en omstanders zelfs tè groot. Waldemar is neger en Rika een blanke. Er is een leeftijdsverschil van 17 jaar en waar Waldemar nog ongehuwd is, is Rika al moeder van vier kinderen en in een scheiding verwikkeld. Maar, ze houden van elkaar en het duurt niet lang of Rika is zwanger van Waldemar. Rika en Waldemar kiezen uitdrukkelijk voor elkaar, ondanks de hoge prijs van de grote sociale druk en van de afkeuring die ze daarvoor moeten betalen. Ze krijgen een zoon, die ze Waldy noemen, of ook wel liefkozend ‘Sonny Boy’, verwijzend naar het lied dat Al Jolson zong in de speelfilm ‘The Singing Fool’ (1928).

Dan begint de Tweede Wereldoorlog. Waldemar en Rika riskeren vanwege economische en medemenselijke motieven hun leven om onderduikers – waaronder Joden - te redden, door hen tegen betaling te huisvesten in hun huis. Dat gaat even goed, maar dan loopt het fataal af.

Het scheiden van levenswegen en daarmee van menselijke relaties zou je kunnen zien als één van de rode draden in dit verhaal. Riskante relaties worden aangegaan. Schrijnend zijn de filmbeelden van de mensen voor wie elkaars levenspaden uiteen gaan; gewenst of ongewenst, tot vreugde of verdriet, voor even of voor altijd, op eigen initiatief of gedwongen.

Elke keer, vele malen, gaat het om mensen wiens wegen pijnlijk scheiden, zoals bijvoorbeeld bij:
- de vader van Waldemar, die zijn gezin achterlaat en naar het buitenland vertrekt;
- Waldemar, die zijn familie in Suriname verlaat om in Nederland te gaan studeren;
- Rika, die haar man verlaat en daarmee ook (het contact met) haar kinderen verliest;
- de twee zonen die van Rika weglopen;
- het prille gezin van Waldemar en Rika, dat door de huisbaas op straat wordt gezet;
- de Surinaamse zus van Waldemar, die met haar man, maar zonder Waldemar, naar Nederlands Indië verhuist;
- de onderduikers die bij een razzia uit het zicht van Waldemar en Rika verdwijnen;
- Waldy, die op straat wordt gezet door de Duitsers, terwijl zijn ouders gevangen blijven en worden afgevoerd naar Kamp Vught;
- Waldemar en Rika, die elkaar kwijt raken als ze gescheiden worden doorgevoerd naar verschillende concentratiekampen;
- Waldy, alleen achtergebleven en voorgoed gescheiden van zijn ouders, die niet langer bij zijn grootouders mag blijven en wordt gehuisvest op het platteland, bij een boer die in de ogen van Waldy onmenselijke offers vraagt van lijdende Nederlanders, die op hun hongertochten deze boerderij bezoeken op zoek naar voedsel.

Kortom, romantiek, drama en spanning gaan hand in hand in deze aangrijpende verfilming, gebaseerd op een waar gebeurd verhaal. Het toont de tragiek van een onmogelijke liefde tussen twee door liefde verbonden mensen, verscheurd door het lot. Gescheiden van elkaar en altijd op zo grote afstand van hun geliefde naasten.

Helmert Woudenbert speelt Waterman

Vrijdag 27 maart 2009

In de Leeuwarder stadsschouwburg De Harmonie verstomt even na half negen vanavond de muziek. Het licht gaat uit. Even later gaat het licht weer aan. Op het podium zit Waterman, in ochtendjas, blote voeten, vol in het licht, alleen.

Helmert Woudenberg staat dit seizoen met zijn elfde theatersolo in het theater. Woudenberg speelt vanavond het aangrijpende onderduikverhaal van de joodse Hatty (Hartog) Waterman. Hatty Waterman, zoon van Benito Waterman en Rebecca Waterman-Polak, is de vierde in een gezin met 14 kinderen. Op 10 november 1942 slaat bij dit Joodse gezin het noodlot toe. Het gezin wordt verscheurd en afgevoerd naar Auschwitz, waar zij de dood zullen vinden. Hatty is op dat moment 21 jaar en staat wonderbaarlijk niet op de razzia-lijst. Hatty blijft verslagen en als verdoofd alleen achter.

Dan begint een bizar en aangrijpend onderduikverhaal, dat tijdens de bezetting in de Tweede Wereldoorlog heeft plaatsgevonden. Voortdurend zich verschuilend en van adres veranderend, weet Hatty zijn noodlot te ontlopen. Veel markante figuren treden in zijn leven op, zoals zijn heldhaftige Tante Dora en de niet vermoede Jodenverraadster Ans van Dijk. De homofiele Hatty, die in zijn jeugd een hechte band met zijn moeder had, ziet zijn moeder in visioenen nog enkele malen als zijn beschermengel.

De overgrootvader van Helmert Woudenberg, was destijds boer in de Jodenbuurt in Amsterdam. Hij had veertien koeien, die hij op platte schuiten dagelijks naar Watergraafsmeer vervoerde, om daar op weilanden te grazen. Hij was orthodox-Christen, maar kon goed aarden tussen de Joodse mensen. Hij verkocht ze melk, onder anderen ook aan de toen nog zevenjarige Hatty.

Vanavond zitten Durkje en ik in de theaterzaal tegenover de verhalende Hatty Waterman, de Joodse jongen die inmiddels 85 jaar is. Wij luisteren ademloos naar zijn verhaal.