Herdenking bij Nationaal Indië-monument 1945-1962

Zaterdag 4 september 2010

Vandaag vindt - zoals elk jaar op de eerste zaterdag van september - in Roermond de jaarlijkse Nationale Herdenking plaats van de Nederlandse militairen die in de jaren van 1945 tot 1962 in de toenmalige overzeese Nederlandse rijksdelen Nederlands Oost-Indië en Nieuw Guinea sneuvelden.

Op de vroege, nog stille zondagochtend van 22 oktober 2006 hebben Durkje en ik het "Nationaal Indië Monument 1945-1962" in wandelpark Hattem te Roermond bezocht toen wij Roermond passeerden op het Pieterpad-traject van Roermond naar Pey.

De Nederlandse regering stuurde kort na de Tweede Wereldoorlog zo'n 100.000 militairen naar Nederlands-Indië om daar de vooroorlogse verhoudingen te herstellen, want tijdens de Japanse bezetting was het Indonesische nationalisme sterk geworden en de Indonesiërs wilden een eigen Republiek. Nederland weigerde in 1945 echter de Indonesische onafhankelijk te accepteren. Na ruim vier jaar strijd erkende de regering eind 1949 de nieuwe staat Indonesië. Die periode werd gekenmerkt door militaire schermutselingen met het Nederlandse leger, waarvan de twee politionele acties het bekendste zijn geworden.

Centraal op dit monument in Roermond zagen wij een obelisk met een kroonduif, zijnde het symbool van Nieuw-Guinea. Bij die obelisk is een fontein met karbouwenkoppen geplaatst. Achter die obelisk staan 18 driehoekige zuilen van aluminium, verscheidene gedenktafels met plaquettes en een groot bronzen borstbeeld van generaal S.H. Spoor, de toenmalige bevelhebber van de Nederlands strijdkrachten. Er zijn meer dan honderd van die plaqettes geplaatst, van alle onderdelen van de toenmalige krijgsmacht.

De zuilengalerij bevat de namen van meer dan 6.200 Nederlandse militairen die in het voormalige Nederlands-Indië of in Nieuw-Guinea zijn gesneuveld. Ook in oktober 2006 toen wij dit monument bezochten, lagen er kransen en bloemen ter nagedachtenis aan de overledenen van deze zo omstreden strijd.

Pinkstergroet uit Goutum

Zondag 31 mei 2009

Pinksterzondag, 10 dagen na Hemelvaart en 49 dagen na Pasen. In De Hege Stins in Stiens gaan we vanmorgen het Pinksterfeest vieren: we gedenken de uitstorting van de Heilige Geest en daarmee ook het begin van de Christelijke Kerk. Onze voorganger is vanmorgen dominee A. van der Honing uit Britsum en de muzikale begeleiding wordt verzorgd door organist-pianist Han Giesing en hoboïst Petra Faber.

Verrassend is de opening van de dienst. Een schriftelijke Pinkstergroet vanuit de Protestantse Gemeente van Goutum wordt voorgelezen. PKN-Goutum stuurde ons ook een rode kaars, die we aansteken aan onze Paaskaars en daarna vormt de rode Goutumse Pinkstergroet-kaars een tong van vuur op onze Avondmaalstafel, naast het feestelijk rode Antipendium, het kleed dat over deze Avondmaalstafel hangt. Deze groet met kaars vormen een welkom en bijzonder gewaardeerd gebaar, van een zustergemeente, die op deze wijze heel concreet laat zien dat met hun verstuurde kaarsen de tongen van vuur zich verspreiden rondom Goutum. Pinksteren ten voeten uit.

Dominee Van der Honing verbindt het Pinksterfeest aan de Oudtestamentische torenbouw van Babel. Babel was de plaats vanwaar men plotsklap van één taal over ging naar een verscheidenheid van talen. De omkering van deze Babylonische spraakverwarring vindt met het Nieuwtestamentische Pinksterfeest plaats, als alle aanwezigen het eensluidende evangelie horen verkondigen, als was het in hun eigen taal. De eerste christelijke gemeente is hier toen geboren. Veel gemeenten volgden en vormen nu samen een wereldomvattende christengemeenschap.

Ook in het momenteel predikantenloos Gereformeerd PKN-Stiens gaat de Blijde Boodschap door, nu bekend is gemaakt dat het predikanten-echtpaar van dominee Desirée A.J. Scholtens (Alteveer-Kerkenveld) & dominee Jaap C. Overeem (Alteveer-Kerkenveld en Avereest-Balkbrug) te kennen hebben gegeven dat ze het beroep dat Stiens op hen beiden heeft uitgebracht, aanvaarden. Ze beginnen na de komende zomervakantie in onze voormalige Gereformeerde (nu PKN) gemeente, die over enkele maanden gaat fuseren met de voormalig Hervormde (nu PKN) Gemeente. En als wij binnenkort ook nog een derde predikant beroepen, zijn we met de vier predikanten die de gefuseerde PKN-gemeente dan heeft, weer op volle sterkte.

Tijdens de kerkdienst van vanmorgen zingen we het tweede vers van Gezang 249, een lied van dominee Jaap Zijlstra, dat zo treffend het Pinksterfeest bejubelt en dat ook zo mooi gevisualiseerd wordt in de symboliek op het vuur-rode Antipendium op ons liturgisch centrum, als een verwijzing naar de ook hier in Stiens alom tegenwoordige Heilige Geest:

"Wij delen in het vuur dat neerstrijkt op de hoofden,

de vonk die overspringt op allen die geloven.

Vuurvogel van de vloed, duif boven de Jordaan,

versterkt in ons de gloed,'

wakkert het feestvuur aan".